Hver er stúlkan Lilja Björk?

Það var kl. 11:15 27. febrúar 1953 að sá viðburður gerðist að stúlkubarn leit dagsins ljós á bænum Sólheimum í Laxárdal í Dalasýslu. Foreldrarnir Ólafur Ingvi Eyjólfsson og Helga Áslaug Guðbrandsdóttir bjuggu þar.

Ljósmóðirin Guðrún Guðbrandsdóttir tók á móti barninu og laugaði það, bjó um það og aðstoðaði fjölskylduna fyrstu dagan í lífi þess. Guðrún var héraðsljósmóðir í Dalasýslu þá og lifir enn í hárri elli á Hrafnistu í Reykjavík. Guðrún lést í Reykjavík 1. mars 2003

Fjölskyldan samanstóð af föður, móður og þremur systrum sem allar voru fæddar næstu þrjú ár á undan. Einnig var til hálfbróðir 10 ára gamall, hann bjó hjá móður sinni og stjúpföður. Á næstu 9 árum bættust þrjár systur og tveir bræður í hópinn og svo kom afinn inn í fjölskylduna sem einn af heimilismönnum. Hann hafði áður búið í tvíbýli við son sinn. Faðirinn skráði í almannak þjóðvinafélagsins „fædd dóttir“.

Stúlkan ólst upp í Sólheimum til 17 ára aldurs. Æskuárin liðu við leik og störf í stórum hópi systkina og frændsystkin komu af og til og dvöldu sumarlangt. Verkefnin í uppvextinum voru umsýsla með sauðfé, hross, hunda, ketti, hænsn og kýr. Girðingavinna, heyskapur og allt sem sveitastörfum fylgdi. Bygging húsnæðis fór ekki fram hjá börnunum þegar það stóð yfir. Húsnæðið sem stúlkan fæddist í var byggt upp í skyndi haustið 1945. Þá um sumarið hafði íbúðarhúsið sem var torfbær brunnið til kaldra kola. Íbúðarhús var byggt upp og við það var tengt hesthús. Þessu hesthúsplássi var svo breytt í íbúðarhús 1949 og í þeim hluta hússins bjuggu foreldrar stúlkunnar. Aftur var svo flutt í nýtt íbúðarhús 1962. Það hús brann til kaldra kola 23. janúar 1986 sama dag og geimskutlan Challenger sprakk í flugtaki.

Skólaganga stúlkunnar hófst þegar hún var 8 ára gömul. Þá fór hún í vorskóla í viku að Laugum í Dalasýslu. Settist svo á skólabekk um haustið fór þá í skólann í yngri deild var inni í mánuð og kom svo heim fram yfir jól. Var svo í skóla tvisvar eftir jól mánuð í senn. Á móti þessari dvöl var eldri deild í skólanum tvo mánuði fyrir jól og tvo mánuði eftir jól. Skólagöngu í þessum heimavistarskóla lauk með því sem kallaðist fullnaðarpróf. Þegar kom að því að stúlkan Lilja Björk færi í skólann til að ljúka fullnaðarprófi 14 ára gömul var sett á stofn unglingadeild og upp frá því var hún heima aðeins að sumri til og á stórhátíðum. Þegar unglingadeild skólans lauk lá leiðin til Reykja í Hrútafirði. Þar var þreytt gagnfræðapróf.

Einn vetur var svo tekinn til að afla sér fjár og svo farið í fimmta og sjötta bekk í Lindargötuskóla. Í lok þeirrar skólavistar var stúlkan á leiðinni að verða móðir og tók sér eins árs frí áður en hún settist á skólabekk í Fósturskóla Íslands. Sautján árum seinna var aftur hugað að námi og farið í framhaldsnám í stjórnun við Fósturskólann. Nú er enn og aftur farið að afla sér menntunar og þá í tölvu og upplýsingatækni við KHÍ. Senn líður að því að það nám taki enda í bili og vinnan fái alla athygli, en í dag 5. september eru 10 daga þar til síðasta verkefni verður skilað.

Stúlkan kynntist manni sínum sautján ára gömul og hafa þau eignast samtals fjögur börn. Tvo drengi og tvær stúlkur. Þegar Lilja flutti til Reykjavíkur fór hún að vinna á saumastofu og með námi vann hún sem ræstitæknir og við það með öðru í 18 ár. Hún hafði þá skoðun þegar börnin voru að alast upp að þau ættu ekki að vera á leikskólum nema hálfan daginn og vann þess vegna úti hálfan daginn og skúraði að kvöldinu. Nú hefur hún breytt þeirri skoðun sinni og veit að leikskóladvöl er uppbyggjandi fyrir börn.

Lilja hefur unnið sem leikskólakennari og deildastjóri á ýmsum leikskólum borgarinnar með stuttum hléum vegna barneigna. Nú starfar hún sem leikskólastjóri í leikskólanum Laufskálum í Reykjavík.

Heilbrigt líferni og holl hreyfing er til að auka vellíðan manns og það hefur Lilja að leiðarljósi. Hún hefur hin síðari ár stundað skokk sér til heilsubótar og farið um heiminn í þeim tilgangi að taka þátt í hlaupum. Næsta ferð verður farin seinnipartinn í mars og þá tekið þátt í hálfmaraþoni í Prag. Áður var farið til Danmerkur og hlaupið yfir til Svíþjóðar og einnig í Londonmaraþon. Á komandi hausti (nóv. 2004) er stefnt að því að hlaupa heilt maraþon öðru sinni og þá í "Guðs eigin landi" eða í New York.

Pragferðin er úti og gott hlaup. Tíminn var 1.53.35 og þriðja sætið í sínum aldursflokki. Danmerkurhlaupið var árið 2000 og tíminn þar 1.56.30. Londonmaraþonið gerði 4.08.09. Í dag 5. sept. er allt komið á fullt í undirbúningi fyrir New York.

New York maraþonið var hlaupið 7. nóvember 2004. Tíminn samkvæmt startklukku var 4:55:08 en flögutíminn var 4:36:35. Þetta er auðvitað ekki sá tími sem ég veðjaði á og augljóst að aftur verður prófað að hlaupa heilt maraþon. Hitinn í New York var yfir 20 stig og glampandi sólskin. Maður var að drepast úr hita og skjögraði á stundum um brautina og ekki er því að leyna að það kom upp í hugann að hætta þessu bara og fara heim á hótel. En sem betur fer var sú afdrifaríka ákvörðun ekki tekin og bara klárað með pompi og pragt.

Hvað ferðalög varðar þá fór Lilja í fyrsta sinn til Reykjavíkur á fimmtánda ári. Utanlandsferðir voru ekki farnar fyrr en 1994 og hafa þær verið nokkrar síðan.

Gönguferðir hafa nú bæst í hópinn og í júní 2003 var farið vikuferð um Norðurstrandir. Þá var gengið upp úr Unaðsdal yfir Dalsheiði niður í Leirufjörð, fyrsti náttstaður, þaðan í Hrafnsfjörð og svo yfir Skorarheiði yfir í Furufjörð þar var annar náttstaður. Þá var enn lagt í hann og gengið yfir í Þaralátursfjörð og svo yfir í Reykjafjörð nyrðri og nú tekið pása og farið í sund til að skola af sérí öðru en jökulvatni í sundlaug sem þar er. Þaðan var svo stefnt í næsta náttstað sem var Skjaldabjarnarvík. Öll ferðin búin að vera blíða út í eitt og lagst í hvílu eftir góða lambasteik og kvöldstemmningu. Þaðan lá svo leiðin yfir í Bjarnafjörð nyrðri og inn í Meyjardal til næturgistingar allur dagur súld og svo rigning, vaknað næsta morgun í þónokkru flóði og þeir sem völdu lægstu tjaldstæðin voru umflotin vatni. Næsti áfangi var að fara yfir Drangajökul og koma niður í Skjaldfannardal. Þarna var stefnu breytt og haldið til baka niður Meyjardalinn og komið í Dranga eftir þriggja tíma göngu. Þar tók Sveinn Kristins á móti fólkinu og gaf sitt leyfi til að dvelja innandyra og til að þurrka það sem hægt væri. Eftir töluverða umhugsun og umræðu ver ákveðið að ganga suður Strandir í Ófeigsfjörð en hluti fólksins tók bát daginn eftir sem vitað var að yrði á ferðinni. Við sem gengum lögðum í hann um kl. tvö um nóttina og komum í Ófeigsfjörð um sjö klst. síðar. Þaðan var svo gengið áleiðis í Ingólfsfjörð og eftir það var bíllinn fararskjóti göngumanna. Algjört dúndur.

Í júnílok í ár verður farin ferð í Víkurnar fyrir vestan. Lagt af stað frá Ísafirði siglt til Hesteyrar og svo farið ganga yfir í Aðalvík, Rekavík, Fljótavík, Hælavík og svo aftur yfir í Hesteyrarfjörð og ferð lokað á Hesteyri.

Ferðin var farin 27.06.04.
Nú er þessi ferð löngu búin lagt var af stað í blíðskaparveðri og siglt sem leið liggur til Hesteyrar. Þaðan gengið um Sléttuheiði yfir í Aðalvík. Þar var tjaldað og svo tekin kvöldganga á Darra. Fyrst var reynt við leið út á Rytur en þar var ófært. Morguninn eftir var lagt í hann tímanlega til að ná fjöru í Hyrningsgötu. Það gekk allt vel fyrir sig og gengið var í Rekavík bak Látur, þar slegið upp tjöldum, nærin innbyrgð og svo farið í síðdegisgöngu á Straumnesfjall. Þar eru stríðsmynjar alveg undarlegar byggingaframkvæmdir. Eftir hvíld næturinnar, hugsun um rigningu samkvæmt næturhljóðum og morgunverð voru tjöld tekin niður og lagt af stað út úr þokunni sem lónaði inn í dalinn og svo stefnan tekin í klifur upp Grafahlíð og yfir Tunguheiði. Þar voru aðstæður sem tveir félagar okkar fóru í fyrra kannaðar en þau fóru niður Hvestudal eða Kamb veit ekki alveg, en alla vega ekki árennileg niðurganga. Okkar leið var hins vegar stikuð leið niður Nónfell og sem leið liggur til Fljótsins. Enginn nennti að leita að vaði né lengja gönguna þannig að við fórum yfir þar sem við komum að vatninu. Dýpt var í um miðja kálfa mestan hluta leiðarinnar og bara vel volgt vatnið. Þó var djúpur áll við hinn bakkann og náði hann mér upp á brjóstum, það var því ekkert annað að gera en setja bakpokann á höfuðið til að hann blotnaði ekki. Þetta var mjög skemmtilegt og allt gekk vel. Tjöld voru reist utan við Bæjará. Eftir smá hvíld var legt í hann með það í huga að fara upp á Kögur, klifrað upp Bæjardalinn en þegar upp á fyrsta hjallann var komið var tekin sú ákvörðun að fara ekki vegna hvassviðris. Einn félgi okkar gekk þó á fjallið enda mikil fjallageit og alinn upp við fjallaklifur. Við gengum hins vegar yfir í Sandvík og skoðuðum fuglalífið þar og þokuslæðuna úti fyrir ströndinni. Fjallageitin gekk Kögur á enda og kom svo niður norðan megin í fjallinu. Við fórum kringum Sandvíkurvatn og svo til baka þá tók fjallageitin upp stöng sína og renndi fyrir fiski í vatninu en fékk engan. Morguninn eftir var gerð sú breyting á ferðaáætlun að ekki yrði farið um Breiðuskörð vegna veðurs. Þess vagna gallaði mannskapurinn sig upp og lagði í langa göngu meðfram vatninu yfir mýrar og bleytu. Þegar að Þorleifsskarði var komið var stefnan tekin á klifur þar eftir það skarð var gengið yfir í Almenningaskarð og þaðan niður í Kjaransvík og að slysavarnaskýli í Hlöðuvík. Í fjörunni í Hlöðuvík beið eftir okkur lambalæri og tilheyrandi góðgæti, gos og nammi. Úr Hlöðuvík skyldi gengið um Hlöðuvíkurskarð upp úr Bæjardal og yfir í Kjaransvíkurskarð og þaðan niður í Hestfjarðarbotn til hvílustaðar. Þarna var hins vegar tekin sú ákvörðun að fara til baka og svo Kjaransvíkurskarðið og sem leið liggur að Hesteyri. Þar var síðasta nótt í útilegu. Morgunninn eftir var farið inn að Stekkseyri og skoðaðar byggingarnar frá hvalstöðinni eða síldarbræðslunni man ekki hvort heldur var. Síðan var siglt til baka til Ísafjarðar og ekið yfir á Suðureyri við Súgandafjörð og þar tekið þrifabað og góður kvöldverður. Svæðið skoðað með leiðsögn og daginn eftir skoðað inn í dalinn bak við áður en farið var til heimahaganna.

Nú er það orðið ljóst að næsta gönguferð verður farin í Fjörður. Ferðasagan verður sett hér inn eftir að henni lýkur í júlí í ár.
Ferðin er búin og hún hófst sunnudaginn 26. júní 2005. Mæting var á Akureyri um hádegisbil og þar var fólk símað saman og farið í kaffi í Bakaríinu við Brúna. Við Guðmundur og Þórey höfðum þá skilað af okkur farangri til Húsavíkur og tekið þátt í hálfu maraþoni á Mývatni. Nú var stefnan tekin á Grenivík, bensínstöðin og farangur endanlega frágenginn og fluttur í rútukálf sem flytja skyldi okkur af stað út Látraströndina, að Svíná. Eftir það báru fæturnir okkur til byggða í Kinn. Við gengum og klifum út ströndina að fyrsta náttstað að Látrum. Þar var heldur óþrifalegt um að litast fyrir tjaldbúa og þurftum við að byrja á að hreinsa skít úr tjaldstæðum til að hægt væri að tjalda. Í náttstað vorum við komin kl. 21 um kvöldið svo ekki var annað að gera en drífa tjaldið upp og hita kvöldverð. Morgunninn eftir gáfum við okkur góðan tíma til að elda grautinn og pakka en aðeins hafði rignt um nóttina þannig að farangur þyngdist hjá sumum að minnsta kosti. Lagt var í hann inn Fossadal og yfir Uxaskarð um kl. 11:00. Eftir skarðið voru Fossabrekkur gengnar út til Keflavíkur. Í slysavarnaskýlinu voru þrjár kindur innilokaðar, hleyptum við þeim út í frelsið. Þær höfðu komist inn í anddyrið og hurð svo fallið að stöfum. Eftir björgun var Keflavíkurá vaðin og svo haldið fyrir eða um Hnjáfjall, Blæju, Botnsfjall og yfir í Þorgeirsfjörð að Þönglabakka. Þar var enn gerður skurkur í skítaþrifum til að hægt væri að tjalda. Komið var í náttstaður um kl. 21 um kvöldið. Eftir gott bað í köldum læknum var snæddur kvöldverður og svo spjallað um dagin og veginn. Sólsetrið var yndislegt þarna logn og blíða og helst hefði maður getað hugsað sér að vaka lengi en í hóp verða menn að taka tillit. Morgunninn eftir var stutt dagleið á göngu og haldið til Hvalvatnsfjarðar. Þarna komu grenjaskyttur til hvíldar í skýlinu eftir að hafa unnið nokkuð á greni um nóttina, þeir voru skildir eftir og við lögðum af stað tímanlega vegna siglingar til Flateyjar. Við gátum þarna tekið tjöld upp nokkurn veginn þurr, þó aðeins raki frá nóttinni. Gangan til Hvalvatnsfjarðar gekk vel fyrir sig og okkar beið skútan Haukur frá Húsavík. Skipið var smiðað á fyrri hluta áttunda áratugar síðustu aldar (1973/6?). Að komast um borð gekk slysalaust fyrir sig þó bensínleiðslur færu úr sambandi og það slokknaði á vél tuðrunnar. Svo var sigling til Flateyjar og þá kom í ljós að ekki var nægjaleg fóðring við bryggju til að báturinn skemmdist ekki meðan stoppað var. Það gekk vel að græja það og við tókum hring um eyjuna. Sumir notuðu tækifærið við vitann að síma í land til vina og kunningja en aðrir nutu útsýnis og veðurblíðu. Þegar komið var í land úr Flatey tók við ganga að náttstað og var tjaldað undir Hofshöfða á fögru tjaldstæði með vatnssalerni og vaski, afbragðs baðaðstaða þó hún væri undir beru lofti. Þarna var tjaldað og svo tók vaskur hópur sig til og gekk upp á öxl Mosahnjúks. Það var góður klukkutími leiðin upp en stoltir göngumenn sem nutu útsýnisins yfir eyjar og nes. Grímsey sást vel út við sjóndeildarhringinn. Þegar heim í tjald kom tók við hin hefðbundna „Fjörukrá“ þá er snætt grillað lambalæri með öllu tilheyrandi og setið við snæðing fram eftir kvöldi. Útbúið er glæsilegt veisluborð úr náttúrunni. Að þessu sinn var borðið úr fjörusteinum, steinn sem dugði fyrir hvern og einn

Upp